fbpx MENU

Saklı Cennet Sundance

Beden Falı

11 Temmuz 2014 Comments (0) Views: 3615 ANASAYFA, ASİÇİÇEK, Müzik

Ayhan Çetiner İle Krautrock

Ayhan Çetiner, pek çoğumuzdan daha fazla müziğe gönül vermiş, tozlu raflarda dinlenilmeyi bekleyen bir sürü grubun plaklarını çocukluğundan beri biriktirmiş sıkı bir krautrock dinleyicisi. 1957 yılında gözlerini dünyaya açtı. Kötü karne notları üzerine okulu yarıda bırakarak çalışma hayatına atıldı. Askerden döndüğünde kolunun altına sıkıştırdığı Cumhuriyet gazetesiyle karşıt görüştekilerin sokağından geçerken kavgaya karışır. Ailesi Çetiner’in moralini düzeltmek adına onu Küçükçiftlik’deki lünaparka götürür. Trajikomik anılarından biridir bu. Fabrikada çalışırken uzun saç ve kafasına taktığı banttan ötürü ‘hippi’ olarak anılan Çetiner, bıyık bıraktıktan sonra gözlüklü haliyle Cem Karaca’ya benzetilmeye başlanır. Aynı zamanda Apache Ayhan diye de anılmaya başlanır.

1994’de, Kadıköy Akmar Pasajı’ndaki ‘Atlantis Müzik’ dükkanına gelen Ayhan Çetiner, burada çalışmaya başlar. O günden bugüne yıllarını müzik dinleyerek, müzik plak, kaset ve cd’lerini satarak geçirmektedir. Müzisyenlerle tanışmak, konser anıları ve grup, albüm kritikleri üzerine sohbetler yapmak onun sevdiği şeyler arasında. Müzik dinlemenin dışında fazla sayıda kitap okuyan Çetiner’in kızılderililere karşı da ayrı bir sempatisi var.

Bazılarının sadece adını duyduğu bazılarının ise yakından tanıma fırsatının olduğu; ama pek çok kişinin aşina olduğu Ayhan Çetiner’i dükkanında ziyarete gittim. Her zaman olduğu gibi başı önünde yine bir şeyler okuyordu. Pikapta çalan şarkı ‘Nemrud’ ismli yerli bir gruba aitti. Temiz kalpli Ayhan babam beni görünce heyecanlı bir gülümsemeyle yerinden kalktı. Sarıldık. Keyif sormaca faslından sonra hararetli hararetli okuduğu kitap hakkında bir şeyler anlatmaya başladı. Okuduğu kitap Domingo Yayınevi’nden çıkan Jimi Hendrix’in ‘Sıfırdan Başlamak’ idi. Müzisyenin anıları ve anlarının derlenip toplandığı kitap buram buram Hendrix’in şarkı sözleri, mektupları, küçük notları; yani onun yaşamının izleri kokuyordu. Kitabı bana hediye etme inceliğini gösteren temiz kalpli Ayhan Çetiner ile krautrock üzerine sohbet etmeye başladık…

Apache Ayhan Çetiner

Apache Ayhan Çetiner

Müzikle ilk tanışmanız nasıl oldu? Biraz bahseder misiniz?

‘Müzikle ilk tanışmam annemin ninnisiyle oldu. Sesini bir türlü kaydedemedim. Daha sonra babamın aldığı gramofon plakları; Zeki Müren, Hamiyet Yüceses ve Muzaffer Akgün ile tanıştım müzikle. Tam hatırlayamıyorum; ya ilkokul beşinci sınıf ya da ortaokul ilk sınıftaydım babam bir çay davetiyesi verdiğinde. Bazı tanınmış şarkıcılar sahneye çıkıp şarkı söyledi. Erkin Koray geldi ardından iki parça seslendirip gitti. Zengin bir tanıdığımızın evinde televizyonları vardı. Yıl 1970… (Biz ancak 1975 yılında ablamla beraber, 12 ay taksitle alabilmiştik televizyon.) O zengin tanıdığımızın evindeki televizyonda Free ve Rolling Stones’dan 2’şer şarkı izledim. Pek etkilenmedim.

 

1971’de Deep Purple’dan Black Night ilgimi çekmiş ve çok beğenmiştim. İlk satın aldığım 45’lik plak oydu. Yıllar sonra kardeşimin okul çantasında davul çalıp vokal yaptım. Arkadaş da gitarıyla eşlik etti. Black Night’ı kaydettik. İlk 45’likten sonra bir sürü 45’lik aldım ve radyo programlarını takip ettim. Deep Purple, Led Zeppelin, Black Sabbath, Grand Funk Railroad, Uriah Heep derken ülkemizde çıkan Alman dergileriyle birlikte ‘Kraut Rock’ dinlemeye başladım.

 

Krautrock, asla dinlemekten bıkmayacağım, gitar tınıları, klavye sound’ları ve vokalleriyle beni benden alan bir müzik tarzı. Bir müziği dinlerken ben en önce gitara önem veriyorum. Mesela; Johnny Allen Hendrix (Jimi Hendrix) beni fazlasıyla tatmin eden müzisyenlerden biri. Onun müziklerini dinlerken adeta uçup gidiyorum gitarlarında. Hala bıkmadan dinlerim.’

‘Krautrock’ denildiğinde aklınıza hangi gruplar geliyor?

‘Amon Düül, Embryo, Can, Jane, Eloy, Guru Guru… Yeni Krautrock topluluklarından ise; Space Debris, Samsara Blues Experiment, Colour Haze.’

Bu grupları dinlerken hiç içlerinden bir müzisyenin yerinde olmayı hayal ettiniz mi? Niçin?

‘Jimi Hendrix’in yanında davul çalmak isterdim; diğer gruplarda ise gitarist olmayı. Eksikliklerini kapatmak için…’

‘Jimi Hendrix’ diyince aklınıza ilk gelen nedir?

‘Bir kere ‘Jimi Hendrix’ diyince sanki kendimi gitarda solo atıyormuş gibi hissediyorum. Adamın ismi bile bana zevk veriyor, ilah gibi. Dükkanıma gelen insanlar bana bu ismi telafuz ettiklerinde hemen çenem düşüyor. Sanki onlara din öğretir gibi oluyorum. Bunun dışında zihnimde Hear My Train A Comin’deki gitar melodileri dolaşmaya başlıyor. Bir keresinde bu parçayı saat 1’den 5’e kadar dinlemiştim arka arkaya. Plakta bu şarkının yer aldığı bölüm beyazlaşmıştı artık. Siz anlayın oradan ne kadar çok dinlediğimi. Şimdi yine dinliyorum.’ 

En keyif alarak izlediğiniz konser hangisiydi?

‘İlk olarak 1974’de okulumu kırmış ve Grup Yönelim’i izlemeye gitmiştim. Daha sonra onlarla arkadaş olduk. Çok güzel çalıyorlardı. Bir daha ne zaman çalsalar onları izlemeye muhakkak gittim. Uli John Roth da iyiydi; ama Grup Yönelim kadar değil. Öyle ki; 1975’deki Erkin Koray’ın Fitaş konserinden bile iyiydiler.’

Aklınızdan çıkmayan bir anınızı anlatır mısınız?

‘Bana gelip deselerdi ki; ’70’li yıllarda Amon Düül grubunun elemanlarıyla tanışacaksın Ayhan’ inanmazdım. 1988’de Chris Karrer ile tanıştım ve o heyecan yüzünden Deep Purple konserine davetiyem olduğu halde gidememiştim. Halbu ki; Deep Purple Türkiye’ye o zaman ilk defa gelmişti ve en sevdiğim gruptu. İçimden ‘banane ya’ diyip o gece sadece Embryo ve Chris Karrer’ı izlemek geldi. Dört gece çaldılar. Dördüne de gittim. Çünkü; ilk defa 1978’de gelmişti Embryo ülkemize ve ben sadece TV’den konserin yarısını izleyebilmiştim.’

Türkiye’de müzik sektöründe neyi değiştirmek isterdiniz?

‘Bu tamamen ticarete giriyor. Müzik sektöründe bir şeylerin değişmesi için ilk önce kafaların 180 derece değişmesi gerek ülkemizde.’

Yurt dışındakilere taş çıkartacak birkaç Türk grubu önerebilir misiniz?

‘Yok öyle bir şey. Krautrock Alman müziğidir. Diğerleri taklit olur. Anadolu Rock diye bir tarz var; ama bence fazla özenmiyorlar. Mesela; Erkin Koray şarkıcılık yapıyor. Bence gitara önem vermesi lazımdı. Jimi Hendrix’i örnek alacağına, Arabesk şarkıcıları örnek alıyor. Grup Yönelim diyebilirdim sadece; lakin bunu da ispat edemem. Parasızlıktan bir şey yapamadılar.’

Sıfırdan Başlamak (Jimi Hendrix)

Sıfırdan Başlamak (Jimi Hendrix)

Kızılderililere olan bağlılığınızın kaynağında ne var?

‘Müzikte uzun saç aşkı aslında Karaoğlan, eski Türkler ve kızılderililerle başladı. Her ne kadar kötü tanıtılsalar da ben hep kızılderilileri sevdim. Kızılderililerin katlettiği masum göçmenler aslında; toprak ve altın hırsı gözlerini bürümüş adi beyaz adamdan başkası değildi. Onların masum çocukları da büyüyünce genelde ırkçı ve emperyalist oluyordu. 1973’de ‘Kalbimi Vatanıma Gömün’ kitabını okudum. Ben doğru tarafı seçmişim.’

Röportaj: Asiçiçek

Tags: , ,

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Solve : *
14 + 9 =